Van intern begeleider naar kwaliteitscoördinator: “De basis moet gewoon goed zijn”

“Er is landelijk al een paar jaar een verschuiving gaande,” vertelt Suzanne. “De rol van de intern begeleider verandert. Er komt steeds meer nadruk te liggen op onderwijskwaliteit en minder op individuele zorg. Geen overbodige luxe, want rapporten van de Inspectie van het Onderwijs, de OESO en PISA laten zien dat zowel de onderwijsresultaten als de kwaliteitszorg onder druk staan.”

Binnen de Librijn-brede IB-vakgroep merkten meerdere collega’s dat ze behoefte hadden aan extra scholing op dat gebied. Edith: “Toen hebben we samen een voorstel gedaan. Uiteindelijk bleek dat veel IB’ers die behoefte herkenden.” Inmiddels volgt het overgrote deel van de intern begeleiders binnen Librijn de opleiding.

“De kwaliteit van de leerkracht is ontzettend belangrijk.”

Van zorg naar onderwijskwaliteit

Waar intern begeleiders traditioneel vaak gericht zijn op leerlingenzorg, verschuift de focus van de kwaliteitscoördinator meer naar het versterken van onderwijsprocessen en de kwaliteit van lesgeven. Suzanne: “De afgelopen jaren is er in het onderwijs veel aandacht gegaan naar individuele zorgvragen. Nu zie je weer een beweging richting de basis: hoe zorgen we voor sterk onderwijs voor alle kinderen?” Edith: “Je blijft natuurlijk altijd kinderen houden die extra ondersteuning nodig hebben. Maar de basis moet gewoon goed zijn. De kwaliteit van de leerkracht is daarin ontzettend belangrijk.” Volgens Suzanne sluit die ontwikkeling ook aan bij landelijke discussies over kansengelijkheid en onderwijskwaliteit. “Als het lesgeven sterk is, profiteert uiteindelijk de hele groep daarvan. Dat is eigenlijk de kern van deze beweging.”

Meer coachen en samenwerken

De veranderende rol vraagt ook andere vaardigheden van intern begeleiders. Edith: “Je moet veel meer coachende kwaliteiten hebben. Je kijkt breder dan alleen een individuele hulpvraag van een leerling. Je moet kennis hebben van hoe kinderen leren en wat dat vraagt van een leerkracht.”

Ook het samenwerken met teams krijgt een grotere rol. Suzanne: “Je bent veel meer bezig met sparren met leerkrachten. Hoe kun je onderwijs nog sterker maken? Dat vraagt echt een andere manier van werken.”

In de opleiding komt ook sterk naar voren hoe belangrijk veiligheid en vertrouwen zijn binnen die samenwerking. “Als kwaliteitscoördinator wil je naast de leerkracht staan,” zegt Suzanne. “Niet als beoordelaar, maar als sparringpartner. Dat besef heeft mij wel weer extra aan het denken gezet.” Edith herkent dat. “Je wordt je veel bewuster van je rol en van de invloed die je hebt.”

Samen leren binnen Librijn

De opleiding wordt in company gevolgd op het bestuurskantoor van Librijn. Dat zorgt niet alleen voor korte lijnen, maar ook voor meer verbinding tussen collega’s van verschillende scholen.

“We zagen elkaar natuurlijk al tijdens de IB-overleggen,” vertelt Edith. “Maar nu leer je elkaar nog beter kennen. Daardoor vind je elkaar makkelijker en gebruik je elkaar sneller als vraagbaak.” Suzanne merkt dat het netwerk tussen de intern begeleiders sterker wordt. “We hebben binnen Librijn heel verschillende scholen: montessori-, dalton-, freinet-, vernieuwingsonderwijs en traditioneel onderwijs. Juist daardoor ontstaan interessante gesprekken. Iedereen kijkt weer vanuit een andere invalshoek naar onderwijs.”

“Door de opleiding kijk je beter naar wat bij je organisatie past, met meer visie.”

De opleiding is sterk gericht op evidence informed werken: kritisch kijken naar wat daadwerkelijk werkt in het onderwijs. Edith merkt dat ze daardoor scherper naar onderwijsontwikkelingen kijkt. “Je vraagt jezelf vaker af: is hier eigenlijk bewijs voor? Waarom doen we dit op deze manier? Dat vind ik wel heel waardevol.” Suzanne vult aan: “Je kijkt beter naar wat bij je organisatie past, met meer visie. Het helpt om weer focus te krijgen.”

Organisch groeien

Hoe de rol van kwaliteitscoördinator er straks precies op iedere school uitziet, is niet te voorspellen. Volgens Edith hangt dat ook af van de grootte van een school en de manier waarop functies zijn ingericht. “Bij ons op school kijken we nu bijvoorbeeld: welke taken horen waar? Wat past bij de kwaliteitscoördinator, wat bij andere collega’s? Dat groeit eigenlijk heel organisch.”
Suzanne ziet dat ook. “De ene school zal daar sneller in gaan dan de andere. Maar dat is ook logisch. Iedere school heeft zijn eigen ontwikkeling.” Juist dat past volgens hen goed bij Librijn. Edith: “Het komt echt vanuit het veld zelf. Niet omdat het van bovenaf wordt opgelegd.”

“In sommige besturen wordt gezegd: iedereen moet nu kwaliteitscoördinator worden,” zegt Suzanne. “Bij Librijn krijgen scholen veel ruimte om daarin hun eigen tempo te vinden.”

Opnieuw geïnspireerd

Edith en Suzanne ervaren dat de rol van de leerkracht weer nadrukkelijker centraal komt te staan. Suzanne: “Dat vind ik ook mooi om uit te dragen naar je leerkrachtenteam: jullie doen ertoe. Jullie zijn waar het om draait.” Edith vult aan: “De focus ligt weer meer op het versterken van de leerkracht en het onderwijs in de klas. Dat is een mooie ontwikkeling.”

“Je raakt weer geïnspireerd om samen verder te bouwen aan goed onderwijs.”

Voor beide intern begeleiders zorgt de opleiding dan ook vooral voor nieuwe energie en inspiratie. “Je raakt weer geïnspireerd om samen verder te bouwen aan goed onderwijs,” zegt Suzanne. Een ontwikkeling die volgens Edith en Suzanne niet van vandaag op morgen gerealiseerd is, maar die binnen Librijn duidelijk in beweging is gezet.